Ζώντας στην έντονη εφηβεία των 90s, και διαμορφώνοντας χαρακτήρα μέσα σε μια κοινωνία όπου κυριαρχούσε το ρουσφέτι και το τσιφτετέλι, ένιωσα τυχερός που έπεσαν στα χέρια μου οι ιστορίες του Tomaž Lavrič.
Ο Tomaž γεννήθηκε τo ’64 στη Σλοβενία και μεγάλωσε στο τότε κομμουνιστικό καθεστώς. Μετά την αρχική ευφορία από την κατάρρευση του κομμουνισμού, όλες οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης βρέθηκαν αντιμέτωπες με την αδίστακτη πραγματικότητα της οικονομικής κατάρρευσης, του μαινόμενου εθνικισμού, του εγκλήματος και της διαφθοράς.
Η πρώην Γιουγκοσλαβία, μια ανενεργή ομοσπονδία έξι δημοκρατιών, είναι μια ξεχωριστή ιστορία: εδώ, η αποτυχία του πολιτικού συστήματος κορυφώθηκε με τη διάλυση της χώρας και μια σειρά από αιματηρές διεθνικές αντιπαραθέσεις. Ήδη προηγουμένως αρκετά ανοιχτή στη Δύση και οικονομικά ισχυρή, θρησκευτικά και εθνικά ομοιογενής, η Σλοβενία – μετά από ένα αρχικό σοκ και έναν σύντομο πόλεμο με τον ομοσπονδιακό στρατό – απέκτησε σχετικά γρήγορα και χωρίς πολλά βάσανα πολιτική ανεξαρτησία, καθιέρωσε το πολυκομματικό σύστημα και μια σταθερή οικονομία, χάρη σε ένα σύνολο ευνοϊκών ιστορικών συνθηκών.
Ωστόσο… οι άνεμοι των νέων καιρών, όπως παντού, από το Βλαδιβοστόκ ως τα Τίρανα, από το Τάλιν ως τη Λιουμπλιάνα, έχουν κουβαλήσει μαζί με τα φώτα του καπιταλιστικού παραδείσου και μαύρες σκιές, σχεδόν άγνωστες μάστιγες στο παγιωμένο γκρίζο του υπαρκτού σοσιαλισμού: πτωχεύσεις, ανεργία, εγκληματικότητα, εθνικισμός, ναρκωτικά, πορνεία, κοινωνικές ανισότητες. Πολλοί δεν ήταν σε θέση να αντιδράσουν αρκετά γρήγορα, δεν ήταν αρκετά επινοητικοί ή αρκετά αδίστακτοι για να αντιληφθούν τον ρυθμό της αλλαγής. Για αυτούς μιλάνε οι «Ιστορίες από τα Βαλκάνια των 90s».
Από την άλλη, εδώ, σε μια εποχή μούγκας για τα εγκλήματα πολέμου που συνέβαιναν λίγο πιο πέρα από τον καναπέ μας, «φωνές» όπως τα κόμικ του Lavrič ή τραγούδια όπως το Sarajevo των MAGIC DE SPELL, ξύπναγαν ένα πρωτόγνωρο αίσθημα αλληλεγγύης και καθόριζαν την δημιουργία κριτικής σκέψης στους νέους, ιδιαίτερα εκτός κέντρου.
Στο φόντο αυτό, εκτυλίσσονται μικρές ανθρώπινες ιστορίες για τη βία, τη μοναξιά, τα απίθανα όνειρα, τα μοιραία λάθη και τους δυστυχισμένους έρωτες…
Ιστορίες όλων μας